Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
(Benzin fiyatları nasıl belirleniyor?)
(Motorin fiyatları nasıl belirleniyor?)
ayrıntılar...
Benzin ve motorin fiyatları, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nın belirlediği formül ve kurallar çerçevesinde serbest piyasa ilkelerine göre oluşuyor.
Benzin ve motorin fiyatlarını oluşturan 5 ana kalem...
1. Rafineri çıkış fiyatı
2. Döviz kuru
3. Dağıtıcı şirket ve bayi marjı + taşıma (nakliye) ücreti
4. ÖTV
5. KDV
(özet anlatım...)
1. Rafineri çıkış fiyatı
'EPDK'nın kurallarına göre, rafineri çıkış fiyatı, Türkiye'ye en yakın konumdaki uluslararası piyasaya göre oluşur. Bu piyasa, İtalya'nın Cenova-Lavera limanında yer alan akaryakıt ürünleri borsası olarak 2014 yılında belirlenmiştir. Cenova/Lavera borsasında oluşan Akdeniz havzası akaryakıt fiyatı, her gün Platts European Marketscan tarafından yayınlanır. Bu fiyata PLATTS CIF MED fiyatı denir.
2. Döviz kuru
Oluşan PLATTS CIF MED fiyatı, ton başına USD olarak yayınlanır. Orada ton başına ve dolar cinsinden oluşan motorin ve benzin fiyatı, o gün Merkez Bankasınca ilan edilen döviz kuruyla TLye çevrilir. Ton fiyatından litre fiyatı hesaplanır. Bu hesaplama yapılırken bir litre motorin 845 gram, bir litre benzin ise 775 gram olarak esas alınıyor. Türkiye'deki rafinerilerin günlük rafineri çıkış fiyatı böyle oluşur.
3. Dağıtıcı şirket ve bayi marjı + taşıma (nakliye) ücreti
Oluşan fiyatın üzerine, akaryakıtı istasyonlara dağıtan şirketlerin ve akaryakıt istasyonlarını işleten bayilerin marjı eklenir (Genelde kar marj, dağıtıcı firma ve bayi tarafından yüzde 50 - 50 veya yüzde 55- 45 olarak paylaşılır).
4. Akaryakıt ÖTV'si (Özel Tüketim Vergisi)
Sonra da litre başına ÖTV fiyatı eklenir. Akaryakıttan alınanÖTV, Maliye Yönetimi tarafından belirlenir (akaryakt ötv'si zaman zaman değiştirilmektedir; artırma ya da eksiltme şeklinde).
5. Akaryakıt KDV'si (Katma Değer Vergisi)
Bu rakamın üzerine de yüzde 18 KDV'yi eklieniyor...
açıklama: Benzin-motorin fiyatları; bölgelere göre nakliye maliyetlerinden dolayı bir kaç kuruş farklılık göstermektedir.'
Akaryakıt fiyatları nasıl belirleniyor?
Akaryakıt ürün tanımları?
Akaryakıt fiyat mevzuatı!
Tanımlar:
Akaryakıt bayi fiyatı: İhrakiye teslimi şirketleri ve bayilerin; kullanıcılara akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyat.
Akaryakıt dağıtım fiyatı: Dağıtıcıların; bayilerine, ihrakiye teslimi şirketlerine ve serbest kullanıcılara akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyat.
Akaryakıt toptan fiyatı: Rafinerici, dağıtıcı, işleme ve ihrakiye teslimi şirketlerinin; birbirlerine akaryakıt satışı yapabileceği tavan fiyat.
Fiyat: Teslim veya hizmet ifasının karşılığı olarak, birim başına aynen ödenmesi gereken meblağ.
Fiyat listesi: Mal veya hizmet türlerine göre, satışa esas ölçü birimleri ile fiyat veya tavan fiyatlarının yer aldığı doküman.
İlan Panosu: Akaryakıt istasyonlarında satışa sunulan akaryakıtların resmi isim ve tavan fiyatlarının (her bir resmi ismin kapsamı içerisindeki ticari ürün isimleri ve bu ürünlerin tavan fiyatlarıyla birlikte) ilan edildiği pano.
Metodoloji: Fiyat listesinin oluşturulmasında kullanılan hesaplama yöntemi ile satışlarda kullanılan; nitelik, nicelik, bedel, indirim, had, teslim yeri ve şekli, ödeme koşulları, sorumluluklar, fire payları ve benzeri unsurlara ilişkin usul ve esasları kapsayan doküman.
Piyasa: Petrolün temini ve satışı, rafinajı, işlenmesi, depolanması, iletimi, ihrakiye teslimi, taşınması, dağıtımı, bayiliği, kullanımı ve bunlarla ilişkili iş ve işlemlerden oluşan piyasa.
Tarife: Metodoloji ve fiyat listesinden oluşan dokümanı,
Tavan fiyat: Teslimin veya hizmet ifasının karşılığı olarak, birim başına en fazla ödenmesi gereken meblağ.
Farklılaştırılmış ürün: Belirlenmiş resmi isimli akaryakıtlar için mevzuatta ön görülen tüm koşulları taşıyan ancak, aynı resmi ismin kapsamı içerisinde farklı ticari isimler kullanılarak belli bir akaryakıtın birden fazla ticari türünün oluşturulmasıyla piyasaya sunulan akaryakıt.
Fiyat oluşumu
- Petrol alım satımında fiyatlar en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa koşullarına göre oluşur. Yerli ham petrol için, teslim yeri olan en yakın liman veya rafineride teşekkül eden “Piyasa Fiyatı” fiyat olarak kabul edilir.
- Bu piyasa fiyatı, Türkiye’de üretilen ham petrolün Türkiye içinde veya dışında en yakın erişilebilir dünya piyasasında, evsaf ve izafi ağırlık bakımından normal olarak mutat ayarlamalara göre tespit edilmiş emsal petrolün belirlenen serbest rekabet fiyatına, aynı evsafta ham petrolün dünya piyasasından Türkiye’de teslim yeri olan limana veya rafineriye kadar getirilmesi için gerekli bütün giderlerin tamamının eklenmesi ve fakat Süveyş Kanalı geçişi ile Batman veya civarında üretilen ham petrolün Batman rafinerisinde oluşan piyasa fiyatına Batman-Dörtyol Boru Hattı geçiş ücreti dahil oluşan fiyat veya erişilebilir dünya piyasası mevcut olmadığı takdirde üretici tarafından Türkiye’de teslim edildiği yerde vergiler hariç fiilen uygulanan satış fiyatı olarak kabul edilir.
- Piyasa fiyatı tekliflerinde, T. C. Merkez Bankası tarafından açıklanan aylık döviz satış kuru ortalaması, petrol birimi olarak varil, metrik ton ve döviz cinsi olarak ABD Doları kullanılır.
- İthal ham petrol fiyatları dünya afişe fiyatları doğrultusunda yapılan petrol anlaşmalarına ve spot piyasa değerlerine göre temin edilebilen fiyat olarak değerlendirilir.
Rafinerici ve dağıtıcı lisansı kapsamında yapılan piyasa faaliyetlerine ilişkin fiyatlar, en yakın erişilebilir dünya serbest piyasa oluşumu dikkate alınarak, lisans sahipleri tarafından hazırlanan tavan fiyatlar olarak Kuruma bildirilir (ETKB - EPDK).
(benzin fiyatları nasıl belirleniyor - motorin fiyatları nasıl belirleniyor)